దోమకొండ కోట శివాలయం: 800 ఏళ్ల నాటి కాకతీయ శిల్పకళా వైభవం | Domakonda Fort Shiva Temple History

 దోమకొండ కోట శివాలయం: 800 ఏళ్ల నాటి కాకతీయ శిల్పకళా వైభవం | Domakonda Fort Shiva Temple History

Kshetrayanam by Praneeth 

తెలంగాణ నేల శతాబ్దాల చరిత్రకు, అద్భుతమైన ఆధ్యాత్మిక వారసత్వానికి నెలవు. ఇక్కడ మట్టిలో పుట్టిన ప్రతి రాయి ఒక కథ చెబుతుంది, ప్రతి ఆలయం ఒక శిల్పకళా వైభవాన్ని చాటిచెబుతుంది. అటువంటి అరుదైన చారిత్రక కట్టడాలలో కామారెడ్డి జిల్లాలోని దోమకొండ కోట మరియు ఆ ప్రాంగణంలోని పురాతన శివాలయం అత్యంత విశిష్టమైనవి.

దాదాపు 800 ఏళ్ల చరిత్ర కలిగిన ఈ ఆలయం, కాకతీయుల కాలం నాటి శిల్పకళా చాతుర్యాన్ని కళ్లకు కట్టినట్లు చూపిస్తుంది. కోట గడప దాటి లోపలికి వెళ్లగానే, మనకు వినిపించే శివనామ స్మరణ, కనిపించే ఆ రాతి స్తంభాల సౌందర్యం మనల్ని మరో లోకానికి తీసుకెళ్తాయి. ఈ రోజు మన **’క్షేత్రయాణం’**లో భాగంగా, దోమకొండ శివాలయ Domakonda shivalayam విశిష్టతను, దాని వెనుక ఉన్న ఆసక్తికరమైన చరిత్రను మరియు అక్కడి ఆధ్యాత్మిక విశేషాలను వివరంగా తెలుసుకుందాం.”

నమస్కారం అందరికి నాపేరు ప్రణీత్ నాకు పురాతన ఆలయాలు సందర్శించడం అంటే చాలా ఇష్టం అందులో భాగంగా నేను ఈ కామారెడ్డిలోని దోమకొండ కోట లో వున్నా శివాలయం న్ని దర్శించడంజరిగింది మరియు దాని ప్రాముఖ్యత గురించి తెలుకోవడం జరిగింది. ఆ విషయాలు మీకోసం…..

దోమకొండ కోట మహాదేవాలయం: కాకతీయ వైభవానికి మరియు ఆధ్యాత్మికతకు నిలువుటద్దం (Domakonda shivalayam):

Kshetrayanam by Praneeth 

తెలంగాణ నేల పురాతన ఆలయాలకు, అద్భుతమైన శిల్పకళా సంపదకు పుట్టినిల్లు. అటువంటి అరుదైన మరియు చారిత్రక ప్రాధాన్యత కలిగిన క్షేత్రాలలో కామారెడ్డి జిల్లాలోని దోమకొండ ఒకటి. దోమకొండ Domakonda shivalayamఅనగానే అందరికీ ముందుగా గుర్తుకు వచ్చేది అక్కడి చారిత్రక కోట. అయితే, ఆ కోట ప్రాంగణంలో కొలువై ఉన్న పురాతన శివాలయం (మహాదేవాలయం) భక్తులకు ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని ఇవ్వడమే కాకుండా, చరిత్ర ప్రేమికులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తుంది.

Kshetrayanam by Praneeth 

చారిత్రక నేపథ్యం

దోమకొండ శివాలయం Domakonda shivalayam కేవలం ఒక దేవాలయం మాత్రమే కాదు, అది కొన్ని శతాబ్దాల చరిత్రకు మూగసాక్షి. ఈ ఆలయ నిర్మాణ శైలిని బట్టి ఇది కాకతీయుల కాలం నాటిదని (సుమారు 13వ శతాబ్దం) చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు. కాకతీయ చక్రవర్తులు శివ భక్తులు కావడంతో, వారు తమ సామ్రాజ్యవ్యాప్తంగా అద్భుతమైన ఏకశిలా కట్టడాలను, త్రికూటాలయాలను నిర్మించారు. దోమకొండలోని ఈ శివాలయం కూడా ఆ నిర్మాణ శైలిని పోలి ఉంటుంది.

తర్వాతి కాలంలో దోమకొండ సంస్థానాధీశులు ఈ కోటను తమ నివాసంగా చేసుకున్నప్పుడు, ఈ ఆలయాన్ని మరింత భక్తిశ్రద్ధలతో పోషించారు. కాలక్రమేణా కొంత శిథిలావస్థకు చేరుకున్నప్పటికీ, 2006లో పురావస్తు శాఖ మరియు స్థానిక సంస్థాన వారసుల సహకారంతో ఈ ఆలయాన్ని శాస్త్రీయంగా పునరుద్ధరించారు.

Kshetrayanam by Praneeth 

అద్భుతమైన శిల్పకళా వైభవం

ఈ ఆలయం కాకతీయ ‘శిల్పకళా చాతుర్యం’ (Architecture) కి ఒక గొప్ప ఉదాహరణ. Domakonda shivalayam

నక్షత్రాకార పునాది: కాకతీయ ఆలయాల ప్రత్యేకత అయిన నక్షత్రాకారపు ఎత్తైన పునాది (Jagati) పై ఈ ఆలయం నిర్మించబడింది. ఇది ఆలయానికి గంభీరమైన రూపాన్ని ఇస్తుంది.

గర్భాలయం మరియు అంతరాళం: ఆలయ గర్భాలయంలో శివలింగం కొలువై ఉంటుంది. గర్భాలయ ప్రవేశ ద్వారం వద్ద ఉన్న సూక్ష్మ శిల్పకళ, ద్వారపాలకులు మరియు పైన చెక్కబడిన తోరణాలు అద్భుతంగా ఉంటాయి.

మండపం: ఆలయ ముఖ మండపంలోని రాతి స్తంభాలు ఈ ఆలయానికి ప్రధాన ఆకర్షణ. నల్ల రాతితో (Black Basalt) మలచిన ఈ స్తంభాలపై నాట్యగత్తెల శిల్పాలు, పురాణ ఘట్టాలు మరియు జ్యామితీయ ఆకృతులు ఎంతో నిశితంగా చెక్కబడ్డాయి. ఆ స్తంభాలను తాకితే అవి ఇచ్చే మృదువైన స్పర్శ కాకతీయ శిల్పుల నైపుణ్యానికి నిదర్శనం.

నంది విగ్రహం: శివాలయాల్లో నందికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంటుంది. ఇక్కడి నంది విగ్రహం కూడా ఎంతో జీవకళతో, శివుని వైపు తదేకంగా చూస్తున్నట్లుగా మలచబడింది. కానీ అయొక్క శిల్ప న్ని మనం చూడాలి అంటే గుడి పక్కన మైదానం లో పెట్టారు ఆ నంది విగ్రహం ద్వాంసం అయివుంది. దుండగుల చేతిలో ధ్వంసం అయింది. నేను చూడగానే ఎంతో బాధాకలిగింది…🥹🥹

Kshetrayanam by Praneeth 

ఆధ్యాత్మిక విశిష్టత

దోమకొండ శివాలయంలో  Domakonda shivalayam అడుగుపెట్టగానే ఒక రకమైన ప్రశాంతత లభిస్తుంది. కోట లోపల ఉండటం వల్ల బయటి ప్రపంచపు హోరు లేకుండా, కేవలం భక్తి భావం మాత్రమే నిండి ఉంటుంది. ఇక్కడి శివలింగం ఎంతో శక్తివంతమైనదని భక్తుల నమ్మకం. కోటను సందర్శించే ప్రతి పర్యాటకుడు ముందుగా ఈ మహాదేవుని దర్శించుకున్న తర్వాతే కోట లోపలికి వెళతారు. కానీ ఇప్పుడు వెనకాల నుండి వెళ్లడం జరుగుతుంది. ఆ తూర్పు ద్వారం వద్ద రాకపోకలు లేనందున పడమర ద్వారం నుండి వెళ్లవలిసి వస్తుంది..

పర్యాటక మరియు భౌగోళిక సమాచారం

ఈ ఆలయం కామారెడ్డి జిల్లా కేంద్రం నుండి సుమారు 18 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది. హైదరాబాద్ నుండి నిజామాబాద్ వెళ్లే రహదారిలో (NH 44) ప్రయాణించి దోమకొండకు చేరుకోవచ్చు.

ప్రయాణ మార్గం:

బస్సు ద్వారా: హైదరాబాద్ నుంచి నిజామాబాద్ వెళ్లే బస్సులో ఎక్కి 'దోమకొండ' స్టేజీ దగ్గర దిగాలి. అక్కడ నుండి ఆటోలో కోటకు చేరుకోవచ్చు.

సొంత వాహనం ద్వారా: NH 44 (హైదరాబాద్-నాగ్‌పూర్ హైవే) మీద ప్రయాణిస్తూ దోమకొండ క్రాస్ రోడ్స్ నుండి లోపలికి వెళ్లాలి.

సమయం: పండగల సమయం లో ఉదయం 9:00 నుండి సాయంత్రం 6:00 వరకు కోట మరియు ఆలయ దర్శనం చేసుకోవచ్చు. నేను శివరాత్రి కి దర్శనం చేసుకున్న.

చుట్టుపక్కల చూడదగ్గ ప్రదేశాలు: దోమకొండ కోటలోని అద్దాల మేడ, రాచరికపు గదులు మరియు కోట బురుజులు.

ఇంకో విషయాం కోటాలోపలికి ఎవరికి అనుమతి లేదు బయటనుండి సందర్శించడం తప్ప.. ఇది విషయం కూడా బాధాకరంగా అనిపించింది ఎందుకంటె చూడడానికి మనం ఎంతో దూరం నుండి ఎన్నో ఆశలతో వస్తాము కదా. దీనిని గమనించి దోమకొండ సంస్థనాం వారు అనుమతి ఇస్తే బాగుండు ఇది న అభిప్రాయం.కానీ మనము ఎటువంటి సమస్య లు తలపెట్టకుంటే బాగుంటుంది. 😁😁😁

Kshetrayanam by Praneeth

ఉత్సవాలు మరియు వేడుకలు

మహాశివరాత్రి పర్వదినం రోజున ఈ ఆలయం కళకళలాడుతుంది. చుట్టుపక్కల గ్రామాల నుండి వేల సంఖ్యలో భక్తులు తరలివచ్చి శివయ్యకు ప్రత్యేక పూజలు, అభిషేకాలు నిర్వహిస్తారు. కార్తీక మాసంలో ప్రతి సోమవారం ఆలయం దీప కాంతులతో శోభాయమానంగా మారుతుంది. ఇటీవల 2022లో ధ్వజస్తంభ ప్రతిష్టాపన జరిగిన తర్వాత, ఆలయ కళ మరింత పెరిగింది.

నేటి యాంత్రిక జీవనంలో మన మూలాలను, మన సంస్కృతిని మర్చిపోతున్న తరుణంలో, దోమకొండ శివాలయం వంటి క్షేత్రాలు మనకు గొప్ప స్ఫూర్తిని ఇస్తాయి. రాతి మీద చెక్కిన కావ్యంలాంటి ఈ ఆలయం, భావితరాలకు మన పూర్వీకుల గొప్పతనాన్ని చాటిచెబుతోంది. మీరు గనుక చరిత్ర మరియు ఆధ్యాత్మికతను ఇష్టపడే వారైతే, ఖచ్చితంగా సందర్శించాల్సిన క్షేత్రం – దోమకొండ శివాలయం.

దోమకొండ కోటలోని ఈ శివాలయాన్ని సందర్శించాలనుకునే వారు గూగుల్ మ్యాప్స్‌లో ఈ క్రింది లొకేషన్ అనుసరించవచ్చు: దోమకొండ శివాలయం గూగుల్ మ్యాప్స్ లొకేషన్" ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి...

చిన్న సలహా నా తరపున 

ఈ కాలం పిల్లలకు ఇలాంటి ప్రదేశాలు చూపించి. వాటి ప్రాముఖ్యత ను వివరించి మన తెలంగాణ చరిత్ర పురాతన ఆధారలను, ఆచరణలో ఉండేలా చదువుతున్న మీ అందరికి నాయొక్క విన్నపము.. 🙏🙏 మరొక యాత్ర తో మళ్ళీ మీ ముందుకు వస్తా సెలవు తీసుకుంటూ అందరికి

మీరు ఎప్పుడైనా దోమకొండ కోటను సందర్శించారా? మీ అనుభవాన్ని కింద కామెంట్ బాక్సులో తెలియజేయండి..